Przykład analizy szkód łowieckich w województwie łódzkim

Województwo łódzkie ma zróżnicowany charakter rolniczy, a szkody łowieckie występują tu zarówno w uprawach polowych, jak i na trwałych użytkach zielonych. W praktyce terenowej szczególne znaczenie mają łąki, pastwiska oraz grunty położone w pobliżu kompleksów leśnych, cieków wodnych i zadrzewień śródpolnych. Szkody łowieckie na użytkach zielonych w województwie łódzkim wymagają ostrożnej oceny, ponieważ nie każde obniżenie jakości darni lub przerzedzenie roślinności musi wynikać z aktywności zwierzyny.

W przypadku użytków zielonych problemem często nie jest samo stwierdzenie, że zwierzyna przebywała na danym terenie, lecz prawidłowe określenie, które fragmenty powierzchni rzeczywiście noszą cechy szkody łowieckiej. Na łąkach i pastwiskach można równocześnie obserwować ślady żerowania, wydeptywania, lokalne zniszczenie darni, ale także podmoknięcia, koleiny, naturalne przerzedzenia runi albo miejsca osłabione wcześniejszym użytkowaniem rolniczym.

Kazus terenowy: szkody od jeleni na użytkach zielonych w powiecie łowickim

Przykładem może być analiza szkód na trwałych użytkach zielonych położonych w powiecie łowickim. Powierzchnia objęta analizą wynosiła 27,4 ha. Nalot wykonano w listopadzie 2023 r., czyli po zakończeniu głównego okresu wegetacyjnego, kiedy dobrze widoczne są różnice w strukturze darni, miejsca wydeptywania oraz fragmenty, w których użytkowanie terenu lub warunki wilgotnościowe mogły wpływać na wygląd powierzchni.

Głównym sprawcą szkód były jelenie. Charakter uszkodzeń odpowiadał typowej presji jeleniowatych na użytkach zielonych: widoczne były lokalne wydeptywania, ślady intensywnego przemieszczania się, fragmenty osłabionej darni oraz miejsca, w których roślinność była wyraźnie bardziej zniszczona niż na pozostałej części łąki. Nie był to jednak układ jednorodny. Szkody występowały w kilku oddzielnych płatach, a pomiędzy nimi znajdowały się fragmenty bez wyraźnych cech uszkodzeń łowieckich.

Najważniejszym problemem była rozbieżność pomiędzy powierzchnią wskazywaną jako objęta szkodą a rzeczywistym rozmieszczeniem uszkodzeń. Na podstawie samej oceny z ziemi łatwo było potraktować cały kompleks użytków zielonych jako jedną powierzchnię problemową. Analiza materiału z nalotu pokazała jednak, że szkoda miała charakter płatowy i nie obejmowała równomiernie całego obszaru.

Opracowanie wykonano z materiału o rozdzielczości około 1,4 cm/px. Przy tej powierzchni pozwoliło to dokładnie zobrazować granice poszczególnych płatów, przebieg ścieżek przemieszczania się zwierzyny oraz miejsca, w których uszkodzenia darni mogły mieć inne pochodzenie. Szczególnie istotne było oddzielenie fragmentów z cechami szkody od obszarów podmokłych, kolein oraz naturalnie osłabionych części użytku zielonego.

Tego typu szacowanie szkód łowieckich dronem w województwie łódzkim jest szczególnie przydatne przy użytkach zielonych, gdzie problemem bywa nie tyle samo potwierdzenie obecności zwierzyny, ile precyzyjne wskazanie, które fragmenty powierzchni mają cechy szkody łowieckiej, a które wymagają ostrożniejszej interpretacji.

Wnioski z analizy

W analizowanym przypadku kluczowe znaczenie miało ustalenie, że szkoda nie tworzyła jednej ciągłej powierzchni. Była rozmieszczona płatowo, a jej intensywność różniła się w zależności od fragmentu użytku zielonego. Taki układ ma duże znaczenie praktyczne, ponieważ pozwala uniknąć automatycznego utożsamiania całej zgłoszonej powierzchni z powierzchnią faktycznie uszkodzoną.

Przy szkodach od jeleni na łąkach istotne jest rozróżnienie pomiędzy śladami bytowania zwierzyny a rzeczywistym pogorszeniem wartości użytkowej darni. Nie każde miejsce, w którym widoczny jest trop, przejście lub lokalne wydeptywanie, powinno być oceniane tak samo jak fragment, gdzie doszło do wyraźnego uszkodzenia powierzchni i ograniczenia użytkowania rolniczego.

Ekspertyza z nalotu pozwala uporządkować taką sytuację poprzez pokazanie relacji pomiędzy płatami uszkodzeń, naturalnymi obniżeniami terenu, podmoknięciami i elementami krajobrazu wykorzystywanymi przez zwierzynę. W przypadku trwałych użytków zielonych jest to szczególnie ważne, ponieważ wizualnie podobne fragmenty powierzchni mogą mieć różne przyczyny powstania.

Przy wstępnej ocenie skali problemu pomocny może być również kalkulator szkód łowieckich, który pozwala uporządkować podstawowe dane dotyczące powierzchni i orientacyjnego poziomu uszkodzeń. Przy użytkach zielonych warto jednak pamiętać, że wynik liczbowy powinien być zawsze zestawiony z rzeczywistym układem szkody w terenie.

Najczęściej spotykane problemy przy szkodach łowieckich w województwie łódzkim

W województwie łódzkim szczególne znaczenie mają szkody, w których konieczne jest oddzielenie rzeczywistego uszkodzenia uprawy od śladów użytkowania terenu, wilgotności gleby albo naturalnych różnic w stanie roślinności:

• szkody łowieckie na użytkach zielonych w województwie łódzkim, szczególnie w formie płatowego wydeptywania i uszkodzenia darni,
• szkody od jeleni na łąkach i pastwiskach, gdzie problemem jest odróżnienie tropów od faktycznego obniżenia wartości użytkowej gruntu,
• szkody w kukurydzy powodowane przez dziki, zwłaszcza w pobliżu zadrzewień, cieków wodnych i kompleksów leśnych,
• szkody w rzepaku powodowane przez sarny w okresie jesiennym i wczesnowiosennym,
• rozbieżności pomiędzy powierzchnią zgłoszoną a rzeczywistym rozmieszczeniem szkody widocznym na ortofotomapie,
• dokumentacja szkód łowieckich z drona na łąkach, pastwiskach i uprawach polowych.

W takich sytuacjach ekspertyza z nalotu Sky Agro Tech pozwala przedstawić szkodę w sposób uporządkowany: nie tylko jako opis pojedynczych śladów, ale jako czytelny układ przestrzenny pokazujący, które fragmenty użytku zielonego rzeczywiście wymagają uwzględnienia. Dla rolnika oznacza to lepsze przygotowanie dokumentacji i ograniczenie ryzyka, że szkoda zostanie oceniona wyłącznie na podstawie najbardziej widocznych, ale niekoniecznie reprezentatywnych miejsc.