Kto szacuje szkody łowieckie i kto za nie odpowiada?

Pytanie kto szacuje szkody łowieckie pojawia się najczęściej wtedy, gdy rolnik stwierdzi zniszczenia w uprawie i musi szybko ustalić, do kogo zgłosić szkodę, kto powinien wykonać oględziny, kto odpowiada za wypłatę odszkodowania oraz czy w danej sprawie właściwe będzie koło łowieckie, Lasy Państwowe, ośrodek hodowli zwierzyny czy Skarb Państwa. W praktyce nie każda szkoda wyrządzona przez dzikie zwierzę jest szkodą łowiecką w rozumieniu procedury odszkodowawczej. Kluczowe znaczenie ma gatunek zwierzęcia, miejsce powstania szkody oraz to, kto dzierżawi albo zarządza danym obwodem łowieckim.

Najkrócej: szkody w uprawach i płodach rolnych wyrządzone przez dziki, jelenie, daniele i sarny co do zasady obciążają dzierżawcę albo zarządcę obwodu łowieckiego. W praktyce najczęściej będzie to koło łowieckie, a w przypadku obwodów zarządzanych może to być ośrodek hodowli zwierzyny, w tym jednostka powiązana z Lasami Państwowymi. Dlatego frazy takie jak odszkodowanie od koła łowieckiego, lasy państwowe szkody łowieckie czy szacowanie szkód łowieckich odnoszą się do różnych sytuacji, które trzeba prawidłowo rozróżnić już na początku sprawy.

Kto szacuje szkody łowieckie?

Szkody łowieckie szacuje zespół uczestniczący w procedurze oględzin i szacowania. W praktyce biorą w niej udział przedstawiciele dzierżawcy albo zarządcy obwodu łowieckiego, poszkodowany właściciel albo posiadacz uprawy oraz – w przypadkach przewidzianych procedurą – przedstawiciel właściwego ośrodka doradztwa rolniczego. Oględziny i szacowanie powinny prowadzić do ustalenia powierzchni uszkodzonej uprawy, procentu zniszczenia, rodzaju uprawy, przyczyny szkody oraz danych potrzebnych do określenia wysokości odszkodowania.

Warto jednak odróżnić formalne szacowanie szkody od technicznej dokumentacji szkody. Koło łowieckie albo zarządca obwodu prowadzi procedurę ustawową, ale rolnik może korzystać z dodatkowych materiałów dowodowych, takich jak dokumentacja fotograficzna, pomiary powierzchni, ortofotomapa czy ekspertyza szkód łowieckich z nalotu dronem. Taki materiał nie zastępuje protokołu ustawowego, ale może bardzo precyzyjnie pokazać rzeczywisty zasięg szkody, zwłaszcza gdy uszkodzenia są rozproszone, gniazdowe albo trudne do uchwycenia z poziomu gruntu.

Kto odpowiada za szkody łowieckie?

Za typowe szkody łowieckie w uprawach i płodach rolnych odpowiada dzierżawca albo zarządca obwodu łowieckiego. Jeżeli dany obwód jest dzierżawiony przez koło łowieckie, rolnik kieruje zgłoszenie do koła. Wtedy w praktyce mówimy o sprawie typu odszkodowanie od koła łowieckiego. Jeżeli natomiast obwód jest zarządzany jako ośrodek hodowli zwierzyny, właściwym podmiotem może być zarządca takiego obwodu.

Najważniejsze jest ustalenie, na terenie jakiego obwodu łowieckiego powstała szkoda. Rolnik nie powinien kierować się wyłącznie tym, gdzie znajduje się najbliższa siedziba koła albo kto zwykle poluje w okolicy. Właściwość wynika z granic obwodu łowieckiego i podmiotu, który ten obwód dzierżawi albo nim zarządza.

Jakie zwierzęta obejmuje odpowiedzialność koła łowieckiego?

W praktyce rolniczej największe znaczenie mają szkody wyrządzone przez cztery gatunki zwierzyny: dziki, jelenie, daniele i sarny. To właśnie one najczęściej powodują szkody w kukurydzy, zbożach, rzepaku, użytkach zielonych, bobiku, łubinie i innych uprawach rolnych. Jeżeli szkoda została wyrządzona przez jeden z tych gatunków, a pole znajduje się w obwodzie łowieckim, odpowiedzialność co do zasady ponosi dzierżawca albo zarządca tego obwodu.

• Dzik – typowe szkody to buchtowanie, wybieranie ziarna, zrycie użytków zielonych, żerowanie w kukurydzy, zbożach i roślinach strączkowych.
• Jeleń – częste są zgryzania, wydeptywanie, wyleganie łanu, uszkodzenia w zbożach, rzepaku, kukurydzy i uprawach pastewnych.
• Daniel – szkody mogą przypominać szkody od jeleni, zwłaszcza w rejonach większej liczebności tego gatunku.
• Sarna – szkody dotyczą głównie zgryzania roślin, uszkodzeń w rzepaku, zbożach, młodych zasiewach i uprawach o wysokiej atrakcyjności pokarmowej.

Lasy Państwowe a szkody łowieckie

Fraza lasy państwowe szkody łowieckie wymaga doprecyzowania. Lasy Państwowe nie odpowiadają automatycznie za każdą szkodę wyrządzoną przez zwierzynę tylko dlatego, że pole znajduje się przy lesie. Odpowiedzialność zależy od tego, kto jest dzierżawcą albo zarządcą obwodu łowieckiego. Jeżeli obwód dzierżawi koło łowieckie, właściwym adresatem zgłoszenia będzie koło. Jeżeli obwód jest zarządzany jako ośrodek hodowli zwierzyny, w tym przez jednostkę Lasów Państwowych, wtedy sprawa może dotyczyć zarządcy tego obwodu.

W praktyce rolnik powinien więc najpierw ustalić numer obwodu łowieckiego i jego dzierżawcę albo zarządcę. Dopiero potem można prawidłowo skierować zgłoszenie szkody. Błędne zgłoszenie może opóźnić procedurę, a przy szkodach w uprawach czas ma bardzo duże znaczenie, szczególnie przed zbiorem albo wtedy, gdy szkoda szybko się powiększa.

Kiedy odpowiada Skarb Państwa?

Nie każda szkoda wyrządzona przez dzikie zwierzę jest rozliczana z kołem łowieckim. W niektórych przypadkach odpowiedzialność może dotyczyć Skarbu Państwa, zwłaszcza przy szkodach wyrządzanych przez wybrane gatunki objęte ochroną albo szczególnym reżimem prawnym. Przykładem są szkody wyrządzane przez bobry, żubry, wilki, rysie i niedźwiedzie na zasadach wynikających z ustawy o ochronie przyrody. Szczególne znaczenie praktyczne ma również łoś, który jako gatunek objęty całorocznym okresem ochronnym nie jest obecnie traktowany tak samo jak dzik, jeleń, daniel czy sarna w standardowej procedurze odszkodowania od koła łowieckiego.

To rozróżnienie jest bardzo ważne. Jeżeli rolnik błędnie zgłosi szkodę od bobra albo łosia do koła łowieckiego, może stracić czas na procedurę, która nie jest właściwa dla danego gatunku. Dlatego już na etapie pierwszego opisu szkody warto wskazać, jakie ślady występują w uprawie, jaki jest charakter uszkodzeń i jaki gatunek najprawdopodobniej je spowodował.

A co ze szkodami od zajęcy, bażantów, gęsi, żurawi albo krukowatych?

To jedna z najczęstszych wątpliwości w gospodarstwach rolnych. Jeżeli szkoda została wyrządzona przez gatunek, który nie mieści się w ustawowym katalogu odpowiedzialności dzierżawcy albo zarządcy obwodu łowieckiego, uzyskanie odszkodowania w trybie szkód łowieckich może nie być możliwe. Dotyczy to na przykład wielu szkód powodowanych przez ptaki, takie jak żurawie, gęsi, krukowate czy bażanty, a także przypadków, w których szkoda jest wynikiem działania gatunku nieobjętego właściwą procedurą odszkodowawczą.

Nie oznacza to, że taka szkoda nie istnieje biologicznie albo ekonomicznie. Oznacza jedynie, że nie każda strata w uprawie ma automatycznie przypisanego ustawowego płatnika. Właśnie dlatego tak duże znaczenie ma prawidłowa identyfikacja źródła szkody. Inaczej prowadzi się sprawę szkody od dzika w kukurydzy, inaczej szkody od bobra na użytkach rolnych, a jeszcze inaczej szkody od ptaków w zasiewach.

Odszkodowanie od koła łowieckiego – kiedy jest zasadne?

Odszkodowanie od koła łowieckiego jest zasadne wtedy, gdy szkoda powstała w uprawie albo płodzie rolnym, została wyrządzona przez gatunek objęty odpowiedzialnością dzierżawcy obwodu łowieckiego i znajduje się na terenie obwodu dzierżawionego przez dane koło. Wtedy rolnik powinien zgłosić szkodę do właściwego koła łowieckiego w terminie umożliwiającym przeprowadzenie oględzin i szacowania.

Zgłoszenie powinno być konkretne. Warto wskazać dane poszkodowanego, lokalizację uprawy, numer działki, rodzaj uprawy, datę stwierdzenia szkody, przypuszczalny gatunek zwierzęcia oraz krótki opis uszkodzeń. Pomocne mogą być zdjęcia, mapa działki i dokumentacja z miejsca szkody. Wzory dokumentów można znaleźć w sekcji dokumenty do pobrania – szkody łowieckie.

Dlaczego prawidłowe ustalenie powierzchni szkody jest tak ważne?

W wielu sprawach spór nie dotyczy tego, czy szkoda w ogóle wystąpiła, ale jak duża była jej rzeczywista powierzchnia. Przy małych, regularnych uszkodzeniach ocena może być stosunkowo prosta. Problem pojawia się wtedy, gdy szkoda jest nieregularna, rozproszona, gniazdowa, ukryta w wysokim łanie albo obejmuje kilka fragmentów pola oddzielonych częściami nieuszkodzonymi. W takich sytuacjach ocena wykonana wyłącznie z poziomu gruntu może nie pokazać pełnego obrazu.

Dlatego w sprawach, w których liczy się precyzyjne pokazanie powierzchni i układu szkody, coraz większe znaczenie ma szacowanie szkód łowieckich dronem. Ekspertyza z nalotu pozwala przedstawić ortofotomapę, zaznaczyć obszary uszkodzone i wskazać powierzchnię szkody w sposób czytelny dla rolnika, koła łowieckiego, pełnomocnika, rzeczoznawcy albo innej osoby analizującej sprawę.

Czy dron może być wykorzystany przy szacowaniu szkód łowieckich?

Przepisy dotyczące szacowania szkód łowieckich określają procedurę, terminy, uczestników i elementy protokołu, ale nie zakazują korzystania z nowoczesnych narzędzi dokumentacyjnych. Dron nie zastępuje formalnej procedury, ale może być bardzo wartościowym narzędziem technicznym. Nalot pozwala pokazać rzeczywisty zasięg uszkodzeń, ich rozmieszczenie, relację powierzchni szkody do całej uprawy oraz charakter przestrzenny zniszczeń.

W Sky Agro Tech standardem jest połączenie nalotu dronem, ortofotomapy, analizy przestrzennej oraz inspekcji naziemnej służącej weryfikacji źródła szkody. Efektem jest ekspertyza z nalotu, która nie jest „oceną na oko”, lecz uporządkowanym materiałem pokazującym powierzchnię i układ szkody. To szczególnie ważne przy dużych areałach, wysokich uprawach, szkodach w kukurydzy, rzepaku, zbożach i uprawach, gdzie uszkodzenia nie tworzą prostych geometrycznych kształtów.

Najczęstsze błędy rolników przy zgłaszaniu szkody

• zgłoszenie szkody do niewłaściwego koła łowieckiego albo niewłaściwego zarządcy obwodu,
• brak dokładnej lokalizacji działki i uprawy,
• zbyt ogólny opis szkody bez wskazania przypuszczalnego gatunku,
• brak dokumentacji zdjęciowej z pierwszego dnia stwierdzenia szkody,
• opóźnienie zgłoszenia, zwłaszcza przed zbiorem,
• brak niezależnego materiału pokazującego rzeczywistą powierzchnię szkody.

Więcej praktycznych informacji o procedurze znajduje się w poradniku jak zgłosić szkodę łowiecką krok po kroku oraz w sekcji FAQ Sky Agro Tech.

Kiedy warto zamówić ekspertyzę szkody z nalotu?

Ekspertyza z nalotu jest szczególnie przydatna wtedy, gdy szkoda obejmuje większy areał, jest nieregularna, trudna do przejścia pieszo albo budzi spór co do powierzchni. Dotyczy to zwłaszcza szkód od dzików w kukurydzy, szkód od jeleni w zbożach i rzepaku, uszkodzeń rozproszonych oraz sytuacji, w których z poziomu ziemi nie da się wiarygodnie ocenić całego układu zniszczeń.

Sky Agro Tech wykonuje ekspertyzy szkód łowieckich z nalotu dronem na terenie całej Polski. Usługa obejmuje przygotowanie nalotu, wykonanie zdjęć, opracowanie ortofotomapy, analizę powierzchni szkody oraz przygotowanie czytelnej ekspertyzy. Materiał może pomóc rolnikowi uporządkować sprawę, udokumentować rzeczywisty zasięg szkody i przedstawić ją w sposób techniczny, przejrzysty i przydatny dowodowo.

Sprawdź usługę: szacowanie szkód łowieckich dronem
Kalkulator pomocniczy: kalkulator szkód łowieckich
Dokumenty: wzory dokumentów do pobrania
Kontakt: tel. 721 800 125 | e-mail: drony@skyagrotech.pl

FAQ – kto szacuje szkody łowieckie i kto płaci odszkodowanie?

Kto szacuje szkody łowieckie?

Szkody łowieckie szacuje zespół uczestniczący w procedurze oględzin i szacowania, w tym przedstawiciel dzierżawcy albo zarządcy obwodu łowieckiego oraz poszkodowany rolnik. W określonych przypadkach udział bierze również przedstawiciel ośrodka doradztwa rolniczego.

Kto odpowiada za szkody od dzików?

Za szkody od dzików w uprawach i płodach rolnych co do zasady odpowiada dzierżawca albo zarządca obwodu łowieckiego, najczęściej koło łowieckie.

Czy Lasy Państwowe odpowiadają za szkody łowieckie?

Nie zawsze. Lasy Państwowe mogą być właściwe wtedy, gdy dana szkoda dotyczy obwodu zarządzanego przez jednostkę Lasów Państwowych, na przykład w ramach ośrodka hodowli zwierzyny. Sam fakt, że pole leży przy lesie, nie oznacza automatycznie odpowiedzialności Lasów Państwowych.

Kiedy przysługuje odszkodowanie od koła łowieckiego?

Odszkodowanie od koła łowieckiego przysługuje wtedy, gdy szkoda została wyrządzona w uprawie albo płodzie rolnym przez dziki, jelenie, daniele lub sarny, a teren szkody znajduje się w obwodzie dzierżawionym przez dane koło.

Czy dron może pomóc przy szacowaniu szkody?

Tak. Dron może pomóc w technicznym udokumentowaniu powierzchni i układu szkody. Ekspertyza z nalotu nie zastępuje ustawowego protokołu, ale może być wartościowym materiałem pokazującym rzeczywisty zasięg uszkodzeń.

Podstawy prawne i źródła

1. Ustawa z dnia 13 października 1995 r. – Prawo łowieckie, w szczególności przepisy dotyczące odpowiedzialności za szkody w uprawach i płodach rolnych.

2. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 kwietnia 2019 r. w sprawie szczegółowych warunków szacowania szkód w uprawach i płodach rolnych, Dz.U. 2019 poz. 776.

3. Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody – w zakresie odpowiedzialności za szkody wyrządzane przez wybrane gatunki objęte ochroną.