Przykład analizy szkód łowieckich w województwie lubuskim

Województwo lubuskie ma bardzo wyraźny układ rolniczo-leśny. Jest to region o najwyższej lesistości w kraju, a jednocześnie z dużym udziałem gruntów użytkowanych rolniczo. W uprawach dominują przede wszystkim zboża, w tym żyto, pszenica i pszenżyto, a także rzepak oraz ziemniaki. Z tego względu szkody łowieckie w zbożach w województwie lubuskim często koncentrują się na styku pól uprawnych i kompleksów leśnych, gdzie zwierzyna ma łatwy dostęp do żerowisk oraz naturalnych miejsc osłony.

W praktyce terenowej w województwie lubuskim szczególne znaczenie mają szkody strefowe, czyli takie, które nie obejmują równomiernie całej uprawy, lecz nasilają się w określonym pasie pola. Najczęściej dotyczy to fragmentów położonych bezpośrednio przy lesie, zadrzewieniu lub ciągu migracyjnym zwierzyny. W takich przypadkach samo wskazanie powierzchni całego pola nie mówi jeszcze wiele o rzeczywistym układzie szkody.

Kazus terenowy: szkody od danieli w pszenżycie ozimym w powiecie żarskim

Przykładem może być analiza szkód w uprawie pszenżyta ozimego położonej w powiecie żarskim. Powierzchnia objęta analizą wynosiła 132,6 ha. Nalot wykonano w maju 2025 r., czyli w okresie, w którym zboża ozime są już wyraźnie rozwinięte, a różnice w zwarciu łanu, wysokości roślin i intensywności uszkodzeń mogą być dobrze widoczne w materiale z powietrza.

Głównym sprawcą szkód były daniele. Charakter uszkodzeń odpowiadał presji jeleniowatych w zbożach ozimych: widoczne było zgryzanie, lokalne przerzedzenia łanu, wydeptywanie oraz pasowe osłabienie uprawy wzdłuż granicy lasu. Szkody od danieli w pszenżycie ozimym nie miały charakteru przypadkowego ani równomiernego. Największe nasilenie występowało w pierwszej strefie od ściany lasu, natomiast dalsze części pola były uszkodzone w mniejszym stopniu albo pozostawały bez wyraźnych oznak żerowania.

W tym przypadku kluczowym problemem nie była sama obecność szkody, lecz ustalenie jej strefowego przebiegu. Przy dużym areale łatwo potraktować uprawę jako jedną całość, podczas gdy rzeczywiste uszkodzenia skupiały się w pasie szczególnej presji zwierzyny. Analiza materiału z nalotu pozwoliła wykazać, że skala szkody zmniejszała się wraz z oddalaniem od lasu, co miało istotne znaczenie dla oceny jej rzeczywistego zasięgu.

Opracowanie wykonano z materiału o rozdzielczości około 2,4 cm/px. Przy powierzchni przekraczającej 100 ha taki poziom szczegółowości pozwolił zachować czytelność układu przestrzennego szkód, a jednocześnie objąć analizą cały obszar bez dzielenia oceny na przypadkowe, pojedyncze fragmenty. Najważniejsze było uchwycenie przebiegu strefy uszkodzeń, a nie punktowe dokumentowanie każdej pojedynczej rośliny.

Tego typu szacowanie szkód łowieckich dronem w województwie lubuskim jest szczególnie przydatne tam, gdzie szkoda rozwija się wzdłuż granicy lasu i uprawy. W takich sytuacjach dokumentacja szkód łowieckich z drona pozwala pokazać nie tylko powierzchnię uszkodzeń, ale również ich związek z układem terenu i kierunkiem presji zwierzyny.

Wnioski z analizy

W analizowanym przypadku najważniejszy był strefowy charakter szkody. Największe uszkodzenia występowały w pasie sąsiadującym z lasem, a ich intensywność stopniowo malała w głąb pola. Taki układ jest typowy dla sytuacji, w których zwierzyna regularnie wychodzi z osłony leśnej na tę samą uprawę i korzysta z niej jako powtarzalnego żerowiska.

Dla oceny szkody w pszenżycie ozimym istotne było oddzielenie fragmentów faktycznie objętych presją danieli od części pola, które nie wykazywały istotnych oznak żerowania. Nie chodziło więc o proste stwierdzenie, że cała uprawa była uszkodzona, lecz o wskazanie, gdzie szkoda faktycznie się koncentrowała i jaki miała przebieg względem granicy lasu.

Przy tego typu szkodach klasyczna ocena z ziemi może prowadzić do nadmiernego skupienia się na najbardziej uszkodzonym pasie przy lesie. Materiał z nalotu pozwala zachować proporcje pomiędzy strefą silnej presji a pozostałą częścią pola. To ważne zarówno dla rolnika, jak i dla koła łowieckiego, ponieważ dokumentacja pokazuje układ szkody w sposób bardziej uporządkowany i mniej podatny na spór interpretacyjny.

Przy wstępnej analizie zakresu szkody pomocny może być również kalkulator szkód łowieckich, który pozwala uporządkować podstawowe dane dotyczące powierzchni uprawy i poziomu uszkodzeń. W przypadku dużych pól warto jednak pamiętać, że sama wartość procentowa nie pokazuje jeszcze, czy szkoda ma charakter równomierny, punktowy czy strefowy.

Najczęściej spotykane problemy przy szkodach łowieckich w województwie lubuskim

W województwie lubuskim szczególne znaczenie mają szkody związane z bezpośrednim sąsiedztwem pól uprawnych i terenów leśnych:

• szkody w pszenżycie ozimym powodowane przez daniele w pasie przy kompleksach leśnych,
• szkody łowieckie w zbożach w województwie lubuskim, widoczne jako zgryzanie, wydeptywanie i lokalne przerzedzenia łanu,
• szkody w kukurydzy powodowane przez dziki, szczególnie na polach graniczących z lasem lub nieużytkami,
• szacowanie strefowych szkód łowieckich na dużych areałach zbóż,
• dokumentacja szkód łowieckich z drona na polach położonych przy kompleksach leśnych,
• rozbieżności pomiędzy najbardziej uszkodzonym pasem przy lesie a rzeczywistym zakresem szkody w całej uprawie.

W takich sytuacjach ekspertyza z nalotu Sky Agro Tech pozwala pokazać szkodę nie tylko jako zbiór pojedynczych śladów, ale jako układ przestrzenny związany z zachowaniem zwierzyny i granicą lasu. To szczególnie ważne przy dużych polach, gdzie o prawidłowej ocenie decyduje nie tylko sam fakt wystąpienia szkody, lecz także jej rozmieszczenie, intensywność i przebieg w odniesieniu do całej uprawy.