Przykład analizy szkód łowieckich w województwie małopolskim

Województwo małopolskie ma specyficzny układ rolniczy, w którym często występują mniejsze, nieregularne działki oraz pola rozdzielone granicami ewidencyjnymi, drogami polnymi, rowami, zadrzewieniami i naturalnymi obniżeniami terenu. W praktyce oznacza to, że szkody łowieckie w województwie małopolskim nie zawsze dają się ocenić jako jeden prosty obszar. Często ta sama szkoda przechodzi przez kilka działek, a jej przebieg nie pokrywa się z granicami administracyjnymi gruntu.

Szczególnie dobrze widać to w kukurydzy, gdzie dziki mogą wchodzić w uprawę z kilku stron, przemieszczać się wzdłuż rzędów i powodować uszkodzenia na sąsiadujących ze sobą działkach. Dla rolnika problemem nie jest wtedy wyłącznie ustalenie, czy szkoda wystąpiła, ale także przypisanie jej do konkretnych fragmentów pola. Ma to znaczenie praktyczne, zwłaszcza gdy jedna powierzchnia użytkowana rolniczo obejmuje kilka działek ewidencyjnych albo gdy szkoda przekracza granicę pomiędzy nimi.

Kazus terenowy: szkody od dzików w kukurydzy na kilku działkach ewidencyjnych w powiecie tarnowskim

Przykładem może być analiza szkód w uprawie kukurydzy położonej w powiecie tarnowskim. Powierzchnia objęta analizą wynosiła 18,7 ha. Nalot wykonano w sierpniu 2024 r., czyli w okresie, w którym kukurydza jest już dobrze rozwinięta, a szkody powodowane przez dziki mogą obejmować zarówno obrzeża pola, jak i fragmenty położone głębiej w łanie. W tym przypadku uprawa nie stanowiła jednego prostego bloku, lecz obejmowała kilka sąsiadujących działek ewidencyjnych użytkowanych jako jedna całość rolnicza.

Głównym sprawcą szkód były dziki. Charakter uszkodzeń był zgodny z typową morfologią szkód w kukurydzy: widoczne były połamane rośliny, wyjedzone kolby, przejścia wzdłuż rzędów oraz lokalne skupiska uszkodzeń w miejscach, w których zwierzyna dłużej żerowała. Szkoda nie kończyła się na jednej działce. Przebiegała przez granice ewidencyjne i tworzyła układ, który z poziomu gruntu mógł być odbierany jako kilka oddzielnych uszkodzeń, mimo że przestrzennie stanowił jeden ciąg zdarzeń.

Kluczowym problemem była więc nie tylko ocena powierzchni zniszczeń, ale również uporządkowanie szkody względem granic działek. Przy ocenie prowadzonej wyłącznie pieszo łatwo skupić się na najbardziej widocznych miejscach, pomijając fakt, że szkoda przechodzi dalej, przez kolejne fragmenty uprawy. Materiał z nalotu pozwolił pokazać, że uszkodzenia tworzyły spójny układ powiązany z kierunkiem przemieszczania się dzików, a nie kilka przypadkowych, niezależnych miejsc.

Opracowanie wykonano z materiału o rozdzielczości około 1,5 cm/px. Przy powierzchni poniżej 20 ha taka szczegółowość była uzasadniona, ponieważ pozwoliła dokładnie odczytać przebieg szkody w obrębie poszczególnych działek ewidencyjnych oraz wskazać, gdzie uszkodzenia przekraczały ich granice. W przypadku kukurydzy ma to szczególne znaczenie, ponieważ wysoki łan ogranicza widoczność z ziemi, a uszkodzenia położone wewnątrz pola mogą być trudne do pełnego rozpoznania bez ujęcia z góry.

Tego typu szacowanie szkód łowieckich dronem w województwie małopolskim jest szczególnie przydatne wtedy, gdy szkoda łowiecka w kukurydzy przechodzi przez kilka działek ewidencyjnych. Ekspertyza z nalotu pozwala wtedy nie tylko udokumentować miejsca żerowania, ale również pokazać przebieg szkody względem rzeczywistego układu pola.

Wnioski z analizy

W analizowanym przypadku najważniejsze było ustalenie, że szkoda nie powinna być oceniana wyłącznie jako suma pojedynczych uszkodzeń widocznych na kilku działkach. Jej układ wskazywał na ciągłość przestrzenną, związaną z przemieszczaniem się dzików przez sąsiadujące fragmenty kukurydzy. To istotne, ponieważ przy rozdrobnionych gruntach łatwo potraktować każdą działkę osobno, tracąc obraz całego zdarzenia.

Przy szkodach od dzików w kukurydzy duże znaczenie ma rozróżnienie pomiędzy granicą ewidencyjną a rzeczywistą granicą szkody. Zwierzyna nie porusza się zgodnie z podziałem działek, dlatego ocena szkody wymaga zestawienia materiału terenowego z układem uprawy. W tym przypadku najważniejsze było pokazanie, że przebieg zniszczeń wynikał z zachowania zwierzyny, a nie z formalnego podziału gruntu.

Dokumentacja z nalotu pozwoliła uporządkować materiał w sposób przydatny praktycznie: wskazać miejsca wejścia dzików w uprawę, obszary intensywnego żerowania oraz fragmenty, w których szkoda przechodziła przez granice działek. Taki układ jest czytelniejszy niż same zdjęcia wykonane z ziemi, ponieważ pokazuje relację pomiędzy szkodą, łanem kukurydzy i podziałem ewidencyjnym.

Przy wstępnej ocenie skali szkody pomocny może być również kalkulator szkód łowieckich, który pozwala uporządkować podstawowe dane dotyczące powierzchni uprawy i poziomu uszkodzeń. Przy szkodach przechodzących przez kilka działek warto jednak pamiętać, że sama wartość liczbowa powinna być powiązana z przestrzennym przebiegiem szkody.

Najczęściej spotykane problemy przy szkodach łowieckich w województwie małopolskim

W województwie małopolskim szczególne znaczenie mają szkody występujące na gruntach rozdrobnionych, gdzie rzeczywisty przebieg uszkodzeń nie zawsze pokrywa się z granicami działek:

• szkody łowieckie na kilku działkach ewidencyjnych użytkowanych jako jedna uprawa,
• szkody od dzików w kukurydzy w województwie małopolskim, obejmujące łamanie roślin, wyjadanie kolb i przejścia wzdłuż rzędów,
• szkoda łowiecka przechodząca przez granice działek ewidencyjnych,
• dokumentacja szkód łowieckich z drona na rozdrobnionych gruntach rolnych,
• szacowanie szkód łowieckich w kukurydzy na małych i nieregularnych działkach,
• problemy z przypisaniem szkody do konkretnych fragmentów pola przy kilku sąsiadujących działkach.

W takich sytuacjach ekspertyza z nalotu Sky Agro Tech pozwala przedstawić szkodę w sposób uporządkowany i praktyczny: nie tylko jako zbiór uszkodzonych miejsc, ale jako czytelny przebieg zdarzenia na tle całej uprawy i jej podziału ewidencyjnego. Dla rolnika oznacza to lepiej przygotowaną dokumentację oraz mniejsze ryzyko, że szkoda zostanie oceniona fragmentarycznie albo bez uwzględnienia jej rzeczywistego układu w terenie.