Przykład analizy szkód łowieckich w województwie świętokrzyskim

Województwo świętokrzyskie ma specyficzny charakter rolniczy, w którym obok zbóż, kukurydzy i ziemniaków duże znaczenie mają również warzywa gruntowe, plantacje jagodowe oraz uprawy sadownicze. W praktyce terenowej szkody łowieckie w województwie świętokrzyskim często wymagają innego podejścia niż w przypadku dużych upraw zbożowych. W niskich uprawach rzędowych najważniejsze bywa nie tylko ustalenie powierzchni uszkodzeń, ale także rozpoznanie, czy widoczne zaburzenia rzeczywiście wynikają z aktywności zwierzyny.

Przy plantacjach truskawek problemem może być naruszenie rzędów, uszkodzenie sadzonek, rozrycie gleby, wydeptywanie pasów roboczych oraz miejscowe zniszczenie roślin. Jednocześnie na takich polach widoczne są również ślady zabiegów pielęgnacyjnych, przejazdów, systemów nawodnienia, agrowłókniny lub różnic wilgotności gleby. Dlatego dokumentacja szkód łowieckich z drona w uprawach niskich wymaga ostrożnej interpretacji, a nie prostego zaznaczenia każdej nieregularności na polu.

Kazus terenowy: szkody od dzików na plantacji truskawek w powiecie buskim

Przykładem może być analiza szkód na plantacji truskawek położonej w powiecie buskim. Powierzchnia objęta analizą wynosiła 11,9 ha. Nalot wykonano w czerwcu 2025 r., czyli w okresie, w którym plantacja jest już intensywnie użytkowana, a uszkodzenia rzędów, przejść technologicznych i miejsc naruszenia gleby są dobrze widoczne w materiale z powietrza. Termin był istotny, ponieważ w tym czasie na plantacji łatwo pomylić ślady zwierzyny z efektami prowadzenia prac pielęgnacyjnych lub zbioru.

Głównym sprawcą szkód były dziki. Charakter uszkodzeń odpowiadał typowej morfologii szkód w niskiej uprawie rzędowej: widoczne były rozryte fragmenty gleby, naruszone rzędy, miejscowe uszkodzenia sadzonek, nieregularne przejścia przez plantację oraz skupiska intensywniejszego rycia. Szkody od dzików na plantacji truskawek nie tworzyły jednego regularnego pasa. Występowały punktowo i gniazdowo, przede wszystkim w miejscach, gdzie zwierzyna mogła wejść na pole z osłoniętych fragmentów terenu.

Kluczowym problemem było odróżnienie szkody łowieckiej od śladów normalnej pracy na plantacji. W truskawkach część nieregularności może wynikać z przejazdów, dojść pracowników, miejscowego ugniatania gleby, przebiegu linii nawodnienia albo różnic w kondycji roślin. Dopiero układ naruszeń, ich nieregularność i powiązanie z miejscami rycia pozwalały ocenić, które fragmenty rzeczywiście odpowiadały aktywności dzików.

Opracowanie wykonano z materiału o rozdzielczości około 1,1 cm/px. Przy powierzchni poniżej 12 ha taka szczegółowość była uzasadniona, ponieważ plantacja miała drobny, rzędowy układ, a istotne były niewielkie różnice w przebiegu uszkodzeń. W przypadku truskawek nie chodziło wyłącznie o wskazanie większych plam uszkodzeń, ale o rozpoznanie, które rzędy i fragmenty międzyrzędzi zostały faktycznie naruszone przez zwierzynę.

Tego typu szacowanie szkód łowieckich dronem w województwie świętokrzyskim jest szczególnie przydatne przy niskich uprawach specjalistycznych, gdzie szkoda może być niewielka powierzchniowo, ale istotna gospodarczo. Ekspertyza z nalotu pozwala pokazać nie tylko sam ślad, lecz także jego położenie względem rzędów, przejść technologicznych i całego układu plantacji.

Wnioski z analizy

W analizowanym przypadku najważniejsze było ustalenie, które uszkodzenia miały charakter szkody łowieckiej, a które wynikały z normalnego użytkowania plantacji. Przy truskawkach sama nieregularność międzyrzędzia nie wystarcza do kwalifikacji szkody. Znaczenie ma to, czy widoczne ślady mają cechy rycia, naruszenia sadzonek i niekontrolowanego przejścia zwierzyny przez rzędy.

Szkody od dzików w truskawkach mogą być trudniejsze do jednoznacznej oceny niż szkody w kukurydzy lub ziemniakach, ponieważ ich powierzchnia bywa mniejsza, ale dotyczy uprawy o wyższej wartości jednostkowej i bardziej precyzyjnej organizacji pola. Uszkodzenie kilku rzędów może mieć znaczenie praktyczne, zwłaszcza gdy obejmuje fragment plantacji w okresie użytkowania lub zbioru.

Dokumentacja szkód łowieckich z drona pozwoliła uporządkować materiał według przebiegu rzędów, miejsc naruszenia gleby oraz skupisk intensywnego rycia. Dzięki temu analiza nie sprowadzała się do ogólnego stwierdzenia, że plantacja została miejscami uszkodzona, lecz wskazywała, które fragmenty miały rzeczywisty związek z aktywnością dzików.

Przy wstępnej ocenie skali szkody pomocny może być również kalkulator szkód łowieckich, który porządkuje podstawowe dane o powierzchni uprawy i poziomie uszkodzeń. Przy plantacjach truskawek wynik liczbowy powinien być jednak zawsze zestawiony z realnym przebiegiem rzędów i charakterem uszkodzenia roślin.

Najczęściej spotykane problemy przy szkodach łowieckich w województwie świętokrzyskim

W województwie świętokrzyskim szczególne znaczenie mają szkody w uprawach specjalistycznych i niskich uprawach rzędowych, gdzie trzeba rozróżnić żerowanie zwierzyny od śladów prowadzenia plantacji:

• szkody od dzików na plantacji truskawek w województwie świętokrzyskim, obejmujące rycie, naruszenie rzędów i uszkodzenia sadzonek,
• szkody łowieckie w niskich uprawach rzędowych, gdzie istotne jest odróżnienie śladów zwierzyny od przejazdów i prac pielęgnacyjnych,
• dokumentacja szkód łowieckich z drona na plantacjach jagodowych i warzywnych,
• problemy z oceną uszkodzeń międzyrzędzi, linii nawodnienia i miejscowego naruszenia gleby,
• ekspertyza szkód łowieckich na plantacji truskawek przed zbiorem lub w trakcie użytkowania plantacji,
• szacowanie szkód łowieckich w uprawach specjalistycznych o wysokiej wartości jednostkowej.

W takich sytuacjach ekspertyza z nalotu Sky Agro Tech pozwala przedstawić szkodę w sposób dopasowany do specyfiki plantacji. Przy truskawkach i innych niskich uprawach rzędowych liczy się nie tylko powierzchnia naruszonego pola, ale również przebieg uszkodzonych rzędów, charakter rycia i wpływ szkody na użytkowanie plantacji. Dla rolnika oznacza to dokumentację bardziej precyzyjną niż pojedyncze zdjęcia z ziemi, ponieważ pokazuje szkodę w odniesieniu do rzeczywistego układu uprawy.